VI U 110/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 2024-03-22
Sygn. akt VI U 110/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 marca 2024 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodniczący: sędzia Bartosz Szałas
Protokolant: Marta Niewęgłowska
po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2024 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania K. G.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: (...).603. (...).2023 - (...) oraz od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 2 marca 2023 roku, znak: (...).603. (...).2023 - (...)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.
o zasiłek chorobowy
1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: (...).603. (...).2023 - (...), w ten sposób, że przyznaje odwołującej się K. G. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 10 grudnia 2022 roku do 3 lutego 2023 roku;
2. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 2 marca 2023 roku, znak: (...).603. (...).2023 - (...), w ten sposób, że przyznaje odwołującej się K. G. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 4 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku.
Sygn. akt VI U 110/23
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 20 stycznia 2023 roku, znak: (...).603. (...).2023 - (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odmówił K. G. prawa do zasiłku chorobowego od 10 grudnia 2022 roku do 3 lutego 2023 roku. W uzasadnieniu swej decyzji ZUS podał, że K. G. została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym dopiero od dnia 17 listopada 2022 roku, czyli od dnia przerejestrowania, jej niezdolność do pracy przypadła zaś przed upływem 90-dniowego okresu wyczekiwania.
(decyzja ZUS z dnia 20.01.2023r. – akta organu rentowego)
Od powyższej decyzji K. G. wniosła odwołanie, wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za wskazany okres. Odwołująca się wskazała, że w dniu 17 listopada 2022 roku złożyła korektę dokumentów zgłoszeniowych w związku z wypłaceniem jej przez ZUS zasiłku macierzyńskiego za okres od 1 maja 2021 roku do 29 kwietnia 2022 roku. Wskazała dalej, że nie mogła odpowiedniej deklaracji złożyć od razu w pierwszym dniu po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, czyli w dniu 30 kwietnia 2022 roku, ponieważ jeszcze wówczas nie miała wypłaconego tego zasiłku, kwestia prawa do niego była bowiem sporna i oparła się o sąd powszechny. Odwołująca się podniosła, że zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 30 kwietnia 2022 roku i od tego dnia płaci składki na to ubezpieczenie, a jedynie formalnie dokument mógł być przez nią złożony dopiero po wypłacie przez ZUS zasiłku macierzyńskiego na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Odwołująca się podkreśliła, że zgłoszenie z dnia 17 listopada 2022 roku było jedynie korektą wcześniejszego zgłoszenia, uzgodnioną z ZUS-em, a nie kolejnym, nowym zgłoszeniem do ubezpieczenia chorobowego.
(odwołanie – k. 1 – 3)
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie w całości, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
(odpowiedź na odwołanie – k. 5 – 5 verte)
Decyzją z dnia 2 marca 2023 roku, znak: (...).603. (...).2023 - (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odmówił K. G. prawa do zasiłku chorobowego od 4 lutego 2023 roku do 14 lutego 2023 roku. W uzasadnieniu swej decyzji ZUS podał, że K. G. została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym dopiero od dnia 17 listopada 2022 roku, czyli od dnia przerejestrowania, jej niezdolność do pracy przypadła zaś przed upływem 90-dniowego okresu wyczekiwania.
(decyzja ZUS z dnia 02.03.2023r. – akta organu rentowego)
Od powyższej decyzji K. G. wniosła odwołanie, wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za wskazany w niej okres. W uzasadnieniu swego stanowiska odwołująca się powtórzyła argumenty przedstawione w uzasadnieniu odwołania w sprawie VI U 110/23.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VI U 174/23.
(odwołanie – k. 1 – 3 akt VI U 174/23)
W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie w całości, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
(odpowiedź na odwołanie – k. 5 – 5 verte akt VI U 174/23)
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2023 roku Sąd połączył sprawę o sygn. akt VI U 174/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygn. akt VI U 110/23 i podjął decyzję o dalszym prowadzeniu obu spraw pod sygn. akt VI U 110/23.
(postanowienie z dnia 18.04.2023r. – k. 20)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Odwołująca się K. G. jest zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 11 września 2020 roku. W związku z urodzeniem przez nią dziecka wystąpiła do ZUS z wnioskiem o wypłatę jej zasiłku macierzyńskiego za okres od 1 maja 2021 roku do 29 kwietnia 2022 roku.
Następnie ZUS, decyzją z dnia 6 listopada 2019 roku, nr (...), ustalił, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie polega ubezpieczeniom społecznym oraz dobrowolnemu chorobowemu od 1 maja 2019 roku. Od tej decyzji K. G. wniosła odwołanie do Sądu. Wobec tego na czas trwania postępowania odwoławczego ZUS zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji dotyczącej jej wniosku o przyznanie jej prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od 1 maja 2021 roku do 29 kwietnia 2022 roku.
W wyniku rozpoznania odwołania K. G. ostatecznie, wyrokiem z dnia 19 maja 2022 roku wydanym w sprawie o sygn. akt III AUa 366/21, Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że podlega ona ubezpieczeniom społecznym oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 maja 2019 roku.
Zasiłek macierzyński za okres od 1 maja 2021 roku do 29 kwietnia 2022 roku został ostatecznie wypłacony odwołującej się dopiero dnia 10 października 2022 roku, w związku z wydaniem przez ZUS decyzji przyznającej prawo do tego zasiłku dopiero dnia 30 września 2022 roku.
(dowód: pismo z ZUS- k. 18, wyrok SA w Warszawie z dnia 19.05.2022r. z uzasadnieniem, decyzja ZUS z dnia 06.11.2019r. – akta organu rentowego, zeznania odwołującej się K. G. – k 39 – 39 verte i k. 68 verte)
W związku z wypłatą zasiłku macierzyńskiego w dniu 10 października 2022 roku odwołująca się złożyła korektę dokumentów zgłoszeniowych w dniu 16 listopada 2022 roku. Korekta ta obejmowała również zgłoszenie jej do ubezpieczenia chorobowego od dnia 30 kwietnia 2022 roku.
Odwołująca się od dnia 30 kwietnia 2022 roku płaci terminowo składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
Księgowy odwołującej się został poinformowany przez pracownika ZUS, że dopiero po wypłacie odwołującej się zasiłku macierzyńskiego można dokonywać korekt. Pracownik ZUS wskazał, że dopóki nie ma wypłaty zasiłku macierzyńskiego to nie można robić korekt deklaracji i zgłaszać do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Wobec tego księgowy zgłosił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego odwołującą się dopiero po wypłacie jej zasiłku macierzyńskiego, co miało miejsce w dniu 10 października 2022 roku.
Odwołująca się płaciła pełne składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za okres od dnia 30 kwietnia 2022 roku. ZUS nie pouczał jej o ewentualnej nienależności składek, składki były przez ZUS przyjmowane.
Pani z ZUS powiedziała księgowemu odwołującej się, że dopiero w momencie wypłaty ma płacić składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
(dowód: ZUS ZUA – k. 13, zeznania odwołującej się K. G. – k 39 – 39 verte i k. 68 verte)
Decyzją z dnia 20 marca 2023 roku, nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Warszawie stwierdził, że odwołująca się jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 11 września 2020 roku do 30 kwietnia 2021 roku oraz od 30 kwietnia 2022 roku oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od 11 września 2020 roku do 30 kwietnia 2021 roku oraz od 17 listopada 2022 roku. W uzasadnieniu tej decyzji ZUS podał, że w dniu 17 listopada 2022 roku do ZUS wpłynął dokument ZUS ZWUA wyrejestrowujący ją z ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 30 kwietnia 2022 roku oraz dokument ZUS ZUA zgłaszający ją do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, w tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 30 kwietnia 2022 roku, jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. Z uwagi na wpływ dokumentu ZUS ZUA po obowiązującym terminie ZUS uznał, że nie podlega ona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w okresie od 30 kwietnia 32022 roku do 16 listopada 2022 roku. Jednocześnie ZUS nie kwestionował samego prowadzenia działalności gospodarczej przez odwołującą się w okresie od 11 września 2020 roku do 30 kwietnia 2021 roku oraz od 30 kwietnia 2022 roku, uznając, że jest to jedyny tytuł do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi.
ZUS wszczął postępowanie skutkujące wydaniem tej decyzji pismem z dnia 13 lutego 2023 roku.
Od powyższej decyzji K. G. nie wniosła odwołania. Odwołująca się nie otrzymała tej decyzji, gdyż została ona odebrana przez jej ciotkę, która po pierwsze nie jest jej domownikiem, mieszka bowiem na tym samym podwórku, ale nie w tym samym mieszkaniu, a po drugie jest osobą starszą, chorą, z demencją i nie przekazała jej informacji o tej decyzji. Odwołująca się dowiedziała się o tej decyzji z niniejszego postępowania. Po uzyskaniu tej informacji złożyła wniosek o ponowne przesłanie jej decyzji przez ZUS, jednak nie otrzymała na to żadnej odpowiedzi, ZUS nie przesłał jej ponownie tej decyzji.
(dowód: decyzja z dnia 20.03.2023r. – k. 26 – 27 verte, zeznania odwołującej się K. G. – k 39 – 39 verte i k. 68 verte)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wskazane wyżej dowody z dokumentów, ich kserokopii, znajdujących się zarówno w aktach sprawy, jak i w nadesłanych do Sądu aktach organu rentowego, których wiarygodność nie została skutecznie zakwestionowana przez strony w toku postępowania. Sąd oparł się również na zeznaniach odwołującej się, które zostały uznane za wiarygodne w całości, znajdują bowiem potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, a jednocześnie ZUS nie zaoferował dowodu kwestionującego ich wiarygodność.
Sąd zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie są odwołania od dwóch decyzji odmawiających K. G. prawa do zasiłku chorobowego za wskazane w nich okresy.
Podstawą dla wydania zaskarżonych decyzji przez ZUS jest art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2022r., poz. 1732; dalej też jako: ustawa zasiłkowa), zgodnie z którym ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego - jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było głównie uznanie daty początkowej, od której odwołująca się podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, co następnie ma przełożenie na ustalenie, czy w jej przypadku doszło do upływu 90-dniowego okresu wyczekiwania przed momentem powstania jej niezdolności do pracy, czy też nie.
W tym miejscu należy zauważyć, że w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą i podlegającą przed pobieraniem tego zasiłku dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu, ustaje tytuł do objęcia owym ubezpieczeniem chorobowym. Innymi słowy przez okres pobierania zasiłku macierzyńskiego dana osoba nie podlega już ubezpieczeniu chorobowemu. Aby po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego móc dalej podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu ubezpieczony powinien złożyć odpowiedni wniosek do ZUS o objęcie go tym ubezpieczeniem.
W niniejszej sprawie odwołująca się złożyła taki wniosek, problem jednak polega na tym, że wniosek został zgłoszony dnia 17 listopada 2022 roku, zaś na deklaracji jako dzień rozpoczęcia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu wskazano 30 kwietnia 2022 roku. ZUS zastosował tutaj normę z art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie, z zastrzeżeniem ust. 1a. Z kolei z art. 14 ust. 1a tej ustawy wynika, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego w zgłoszeniu tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie określonym w art. 36 ust. 4 albo 4b.
Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, aby odwołująca się mogła być objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od razu po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego, czyli w jej przypadku od dnia 30 kwietnia 2022 roku, to powinna złożyć odpowiednią deklarację najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia 30 kwietnia 2022 roku. W niniejszej sprawie odwołująca się zgłosiła się do tego ubezpieczenia dopiero 17 listopada 2022 roku, a więc z przekroczeniem wskazanego terminu.
W tym miejscu należy jednak odnotować wagę prawidłowego pouczenia przez ZUS, zwłaszcza w sprawach dotyczących podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego.
W orzecznictwie wyrażono powszechnie aprobowany pogląd, zgodnie z którym „w związku z tym, że do utraty tytułu do podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu dochodzi z mocy prawa na skutek rozstrzygnięcia zbiegu tytułów objęcia ubezpieczeniem społecznym, obowiązkiem organu rentowego wynikającym z art. 8 i art. 9 k.p.a. jest pouczenie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, że z chwilą objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego jej dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje, a ponowne objęcie tym dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym w związku z prowadzoną pozarolniczą działalnością może nastąpić po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, co wymaga jednak złożenia stosownego wniosku” (postanowienie SN z dnia 27 kwietnia 2021 roku, sygn. akt III USK 112/21).
W ocenie Sądu pogląd ten należy per analogiam zastosować również w niniejszej sprawie. Oznacza to, że również w niniejszej sprawie ZUS miał określone obowiązki informacyjne z art. 8 i 9 k.p.a., a jednocześnie strona, która działała w zaufaniu do informacji udzielanych jej przez ZUS nie powinna ponosić negatywnych tego konsekwencji. Istotne jest więc ustalenie, jakie pouczenia ze strony ZUS były kierowane w stronę odwołującej się i jaki zamiar co do zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego i objęcia tym ubezpieczeniem miała odwołująca się.
Sąd ustalił bowiem, że odwołująca się chciała się zgłosić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od razu po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego, który kończył się z dniem 29 kwietnia 2022 roku. Jednak na ten dzień wciąż nie miała ona wydanej decyzji o przyznaniu jej prawa do tego zasiłku, cały czas sporna pozostawała bowiem kwestia jej podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu chorobowemu. W tej sytuacji odwołująca się, idąc za radą pracowników ZUS, z którymi się w tej sprawie konsultowała, czekała na prawomocne rozstrzygnięcie najpierw sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom, co nastąpiło wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 19 maja 2022 roku, a następnie na wydanie decyzji przez ZUS co do zasiłku macierzyńskiego za okres od 1 maja 2021 roku do 29 kwietnia 2022 roku i wypłacenie jej tego zasiłku, co ostatecznie miało miejsce odpowiednio dnia 30 września 2022 roku i 10 października 2022 roku. Dopiero po wypłaceniu zasiłku mogła ona, zgodnie z pouczeniem otrzymanym od pracowników ZUS, skorygować swoje deklaracje i zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego od dnia 30 kwietnia 2022 roku. Doszło więc faktycznie do przekroczenia terminu z art. 14 ustawy systemowej, ale jedynie w wyniku błędnego pouczenia ze strony ZUS. Odwołująca się słusznie wskazywała, że nie mogła przewidzieć treści orzeczenia Sądu, a także dalszych działań ZUS. Działała w oparciu o informację uzyskaną od ZUS i w zaufaniu do tego organu i jego pracowników.
W orzecznictwie wskazuje się również, niewątpliwie słusznie, że „udzielenie przez organ rentowy osobie prowadzącej działalność pozarolniczą nieprawidłowej informacji co do czynności niezbędnych dla dalszego podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, może być podstawą stwierdzenia, że taka osoba podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od pierwszego dnia przypadającego bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, choćby złożyła ona dopiero w późniejszym czasie ponowny wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem chorobowym” (wyrok SN z dnia 22 stycznia 2020 roku, sygn. akt I UK 311/18, wyrok SN z dnia 12 sierpnia 2020 roku, sygn. akt II UK 384/18). Analogicznie należy spojrzeć na niniejszą sprawę, w której odwołująca się działała w oparciu o informację z ZUS i w zaufaniu do pouczeń udzielanych jej przez organ. Wobec tego Sąd uznał, że również i w jej przypadku należy stwierdzić, że odwołująca się podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia przypadającego bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, czyli od dnia 30 kwietnia 2022 roku.
Sąd pragnie w tym miejscu podkreślić, że nie kwestionuje treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które mają kategoryczne brzmienie co do terminu na złożenie deklaracji o przystąpieniu do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Sąd nie ma na celu wprowadzenia instytucji przywracania terminu z art. 14 ust.1, czy 1a tej ustawy. Sąd pragnie jednak zwrócić uwagę na fakt, że w rzeczywistości ze względu na błędne pouczenia ze strony ZUS odwołująca się powinna podlegać ubezpieczeniu chorobowemu od dnia następnego po dniu zakończenia pobierania zasiłku macierzyńskiego. To ZUS bowiem informował odwołującą się, że dopóki nie jest rozstrzygnięta prawomocnie kwestia jej odwołania od decyzji dotyczącej jej podlegania ubezpieczeniom społecznym, a także dopóki nie jest w konsekwencji tego rozstrzygnięta decyzją ZUS kwestia przyznania jej prawa do zasiłku macierzyńskiego, a sam zasiłek nie jest jeszcze jej wypłacony, to nie ma podstaw do dokonywania jakichkolwiek zgłoszeń do ZUS.
Tytułem uzupełnienia należy jeszcze wskazać na niewątpliwie słuszne i celne wskazanie Sądu Okręgowego Warszawa – Praga zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 maja 2022 roku, sygn. akt VII Ua 13/22: „trzeba uznać, że ubezpieczona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z wadliwego zachowania organu rentowego” i dalej: „organ rentowy nie może przerzucać na nią ciężaru odpowiedzialności za skutki własnych zaniedbań”.
W tym miejscu Sąd pragnie przejść do analizy jeszcze jednej kwestii, która pojawiła się w toku niniejszej sprawy, a mianowicie wydania przez ZUS decyzji z dnia 20 marca 2023 roku, nr (...), oraz kwestii związania nią Sądu rozpoznającego odwołania od decyzji zasiłkowych.
Sąd miał na uwadze, że o decyzji UBS z dnia 20 marca 2023 roku odwołująca się dowiedziała się dopiero z akt sądowych, bowiem fizycznie ta decyzja nie została jej nigdy doręczona. Jak wynika z ustaleń Sądu decyzję odebrała najprawdopodobniej jej ciotka, która nie jest jej domownikiem, a ponadto jest osobą starszą i schorowaną, w tym na demencję i nie przekazała korespondencji zawierającej tę decyzję do samej odwołującej się. Następnie odwołująca się, wobec takiego obrotu spraw, złożyła wniosek do ZUS o przesłanie jej po raz drugi tej decyzji, jednak już na ten wniosek nie otrzymała odpowiedzi.
W ocenie Sądu, wobec powyższych ustaleń, w niniejszej sprawie ZUS nie zdołał wykazać, aby decyzja UBS z dnia 20 marca 2023 roku była prawomocna. ZUS w swoim piśmie procesowym wskazywał, że od decyzji nie zostało złożone odwołanie, jednak nie wykazał on w ocenie Sądu, aby decyzja została prawidłowo doręczona odwołującej się, co oznacza, że nie zostało wykazane, że w ogóle zaczął dla odwołującej się biec termin na złożenie odwołania od tej decyzji do Sądu. W toku postępowania w pismach procesowych oraz w swych zeznaniach złożonych na rozprawie odwołująca się wskazywała konsekwentnie, że decyzja została jej przesłana na jej adres, jednak odebrała ją jej ciotka, która jej tej decyzji nie przekazała. Jest to osoba schorowana, starsza, ma demencję, i tak naprawdę nie wiadomo co z tą korespondencją zrobiła. Wobec tego Sąd zauważył, że pojawiły się istotne wątpliwości co do tego, czy decyzja została odwołującej się doręczona. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Jak jednak słusznie wskazuje się w orzecznictwie: „określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Doręczenie wywołuje skutek prawny, jeżeli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika. Podmiot doręczający musi zatem wręczyć pismo dorosłemu domownikowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych” (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 listopada 2012 roku, sygn. akt II SA/Go 824/12). Również w nowszym orzecznictwie wskazano, że: „istotnym ogniwem domniemania skuteczności doręczenia dokonanego do rąk dorosłego domownika jest towarzysząca domownikowi intencja przekazania pisma adresatowi. Jej normatywnym wyrazem jest zawarte w art. 43 k.p.a. zastrzeżenie, iż doręczenie zastępcze może być dokonane, jeżeli domownik podejmie się oddania pisma adresatowi” (wyrok NSA z dnia 15 października 2020 roku, sygn. akt I GSK 598/18).
Sąd uznał, że wobec przedstawionych przez odwołującą się okoliczności pojawiły się wątpliwości, czy w ogóle decyzja UBS z dnia 20 marca 2023 roku została jej doręczona, a tym samym, czy można zgodnie z prawem stwierdzić, że jest ona prawomocna. W takiej sytuacji ZUS powinien zaoferować materiał dowodowy, który pozwoliłby na prowadzenie dalszych ustaleń w tym przedmiocie, to ZUS bowiem dysponuje chociażby potwierdzeniem odbioru korespondencji. Należy oczekiwać od ZUS-u, aby przynajmniej przesłał do Sądu potwierdzenie odbioru tej decyzji, a także wskazał w jaki sposób odpowiedział na wniosek odwołującej się o ponowne doręczenie decyzji, oraz kiedy taki wniosek został przez nią złożony. Tymczasem ZUS nie zaoferował żadnego materiału dowodowego w tym zakresie. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie zostało przez organ wykazane, aby decyzja UBS z dnia 20 marca 2023 roku faktycznie była prawomocna, a tym samym, aby wiązała Sąd w niniejszej sprawie. Sąd nie może bowiem oprzeć się jedynie na deklaracji ZUS o prawomocności decyzji, jeśli w sprawie pojawiają się w tej kwestii istotne wątpliwości. Jednocześnie to ZUS wywodzi z faktu prawomocności tej decyzji określone skutki prawne korzystne dla siebie, wobec czego to na organie ciąży ciężar udowodnienia wszelkich okoliczności mających potwierdzać prawomocność decyzji, w tym przede wszystkim udowodnienia, że została ona prawidłowo doręczona odwołującej się. W tym miejscu należy również zastrzec, że obowiązku doręczenia decyzji odwołującej się nie spełnia sam fakt przesłania jej kserokopii do akt sądowych i do wiadomości samej odwołującej się. Odwołującej się powinien zostać bowiem doręczony oryginał decyzji, ze stwierdzeniem na potwierdzeniu odbioru konkretnej daty jej odbioru, aby można dopiero mówić o skutecznym doręczeniu oraz, aby zaczął biec dla niej termin do ewentualnego zaskarżenia decyzji.
Wobec powyższego Sąd nie uznał, aby decyzja UBS z dnia 20 marca 2023 roku była prawomocna, aby upłynął już termin dla odwołującej się na złożenie odwołania od tej decyzji, a tym samym, aby wiązała ona Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy.
Reasumując wszystkie powyższe rozważania, Sąd doszedł do wniosku, że odwołująca się podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 30 kwietnia 2022 roku. To zaś prowadzi do wniosku, że na dzień powstania swojej niezdolności do pracy, zarówno tej będącej przedmiotem orzekania w decyzji z dnia 20 stycznia 2023 roku, jak i tej, której dotyczyła decyzja z dnia 2 marca 2023 roku, miała ona spełniony warunek 90-dniowego okresu wyczekiwania, który minął pod koniec lipca 2023 roku. ZUS jednocześnie nie kwestionował samej niezdolności do pracy odwołującej się pod kątem medycznym. Wobec tego Sąd zmienił obie zaskarżone decyzje i przyznał odwołującej się prawo do zasiłku chorobowego za okresy w nich wskazane.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Bartosz Szałas
Data wytworzenia informacji: