Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 listopada 2025 roku.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski

Protokolant protokolant sądowy Angelika Lalik

po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy K. O.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w W.

o jednorazowe odszkodowanie

zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. z dnia 26 lutego 2024 roku, znak (...), w ten sposób, że przyznaje odwołującej K. O. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku z dnia 1 marca 2023 roku w wysokości 12 % (słownie: dwanaście procent) stałego uszczerbku na zdrowiu.

Sygn. akt VI U 135/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 lutego 2024 roku, znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. odmówił K. O. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku z dnia 1 marca 2023 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że zdarzenie z dnia 1 marca 2023 roku – z powodu braku przyczyny zewnętrznej – nie spełnia warunków definicji wypadku określonego w art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytuły wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

(decyzja organu rentowego z dnia 26 lutego 2024 roku – akta organu rentowego)

Od powyższej decyzji K. O. wniosła odwołanie, w którym podała, że zdarzenie z dnia 1 marca 2023 roku spełnia warunki definicji wypadku, w związku z czym domaga się przyznania jednorazowego odszkodowania.

(odwołanie – k. 1)

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie w całości, argumentując jak w decyzji z dnia 26 lutego 2024 roku.

(odpowiedź na odwołanie – k. 3)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

K. O. pracowała na stanowisku kierownika do spraw klienta w (...) Sp. z o.o. W czasokresie dot. niniejszej sprawy miała obowiązek być w podróży służbowej. To było pierwsze spotkanie całego zespołu z całego świata po pandemii. 1 marca 2023 roku spotkanie zaczęło się o 8:30-9:00 i podczas spotkania były wykłady i prezentacje. To trwało mniej więcej do godziny 17:00. Później udała się na kolację. Potem, podczas zorganizowanych tańców, ubezpieczona poczuła ból w kolanie po postawieniu stopy na podłodze. To była podłoga z gresem. Nie było nic rozlane na podłodze. Ubezpieczona nie zauważyła, żeby było mokro na podłodze. Nie miała zawrotów głowy. Postawiła nogę i poczuła silny ból, i na chwilę przestała widzieć. Spróbował samodzielnie przejść, ale nie mogła i koledzy jej pomogli. Rano usztywniła staw kolanowy bandażem elastycznym. Potem jeszcze brała udział w szkoleniach.

K. O. nigdy nie miała żadnych dolegliwości związanych z nogami, stawami. 1 marca 2023 roku jej samopoczucie było normalne. Po powrocie udała się do kliniki, gdzie lekarz ortopeda ściągnął wodę z kolana i powiedział, że to zerwane więzadło przednie. Polecił zrobić rezonans i kupić ortezę. Zostało ustalone, że musi mieć operację, bo nie będzie mogła normalnie funkcjonować. Operację miała 3 kwietnia 2023 roku. Po operacji miała zwolnienie na kolejne 3 tygodnie i wróciła do pracy zdalnej 7-8 maja 2023 roku.

Ubezpieczona nie wróciła w pełni do sprawności. Nie może biegać, odczuwa ból jak długo siedzi. Rehabilitację wykonywała po pracy we własnym zakresie. Chodziła na basen żeby poprawić stan nogi. Była też na turnusie 2 tygodnie.

(dowód: zeznania K. O.)

Dnia 18 maja 2024 roku Sąd postanowił na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu ortopedii i traumatologii na okoliczność ustalenia:

- czy w wyniku zdarzenia z dnia 01.03.2023r. (postawienie stopy na podłodze) odwołująca doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a jeśli tak to w jakiej procentowo wysokości;

- czy skutki / konsekwencje tego zdarzenia wskazują na to, że było to wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie.

(dowód: k. 14)

U odwołującej rozpoznano stan po urazie lewego stawu kolanowego z uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego, łąkotki przyśrodkowej, rogu tylnego łąkotki bocznej, po leczeniu operacyjnym oraz przewlekłą pourazową niestabilność więzadłową lewego stawu kolanowego. Biegły stwierdził 12% stałego uszczerbku na zdrowiu z powodu ww. wypadku przy pracy z dnia 1 marca 2023 roku.

Odpowiadając na 1. pytanie Sądu - czy w wyniku zdarzenia z dnia 01.03.2023r. (postawienie stopy na podłodze) odwołująca doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a jeśli tak to w jakiej procentowo wysokości – biegły wskazał, że w wyniku zdarzenia z dnia 1 marca 2023 roku odwołująca doznała stałego uszczerbku na zdrowiu w wysokość 12 % wg. punktu 156 Rozporządzenia. Taka wysokość uszczerbku na zdrowiu wynika z tego, że następstwem urazu jest przewlekła niestabilność więzadła – przednia II ⁰, L. II ⁰, przyśrodkowa I ⁰. Taka funkcja stawu utrudnia wykonywanie prac wymagających dłuższego chodzenia, kucania, chodzenia po schodach, podczas przenoszenia cięższych przedmiotów.

Odpowiadając na 2. pytanie Sądu - czy skutki / konsekwencje tego zdarzenia wskazują na to, że było to wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie – biegły stwierdził, że uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych lewego kolana nie mogło być wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie. Było wywołane przyczyną zewnętrzną.

(dowód: opinia główna lekarza biegłego sądowego z zakresu ortopedii K. K. – k. 22)

Wobec zarzutów organu rentowego z k. 31 – 32, Sąd postanowił dopuścić dowód z pisemnej uzupełniającej opinii biegłego K. K. na okoliczność ustalenia:

⚫

czy w wyniku zdarzenia z dnia 1.03.2023r. odwołująca doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a jeśli tak to w jakiej procentowo wysokości;

⚫

czy skutki/konsekwencje tego zdarzenia wskazują na to, że było to wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie;

⚫

oraz celem ustosunkowania się do zarzutów organu rentowego z pisma procesowego z daty 3 grudnia 2024 roku i załącznika do tego pisma.

(dowód: k. 34)

Odpowiadając na 1. pytanie Sądu - czy w wyniku zdarzenia z dnia 1.03.2023r. odwołująca doznała stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a jeśli tak to w jakiej procentowo wysokości – biegły potwierdził ww. 12 % stałego uszczerbku na zdrowiu z powodu wypadku przy pracy z dnia 1 marca 2023 roku.

Odpowiadając na 2. pytanie Sądu - czy skutki/konsekwencje tego zdarzenia wskazują na to, że było to wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie – biegły podkreślił że uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych lewego kolana nie mogło być wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie. Było wywołane przyczyną zewnętrzną. Zgodnie z tym co ustalił zespół powypadkowy, przyczyną urazu było nieodpowiednie postawienie stopy, co w połączeniu z ruchem ciała spowodowało większe obciążenie kolana i w konsekwencji jego uraz.

Odpowiadając na 3. pytanie Sądu dot. ustosunkowania się do zarzutów organu rentowego z pisma procesowego z daty 3 grudnia 2024 roku i załącznika do tego pisma – biegły wskazał, że brak jest dowodów, że uszkodzenia wewnątrzstawowe lewego stawu kolanowego istniały przed wypadkiem z dnia 1 marca 2023 roku, a w dniu 1 marca 2023 roku pojawiły się tylko dolegliwości bólowe z tym związane. Zachorowanie w pracy, które doprowadziło do uszkodzenia stawu kolanowego to inaczej wypadek w pracy. Zostało to potwierdzone orzeczeniem zespołu powypadkowego i zawarte w protokole powypadkowym z 27 maca 2023 roku.

(dowód: opinia uzupełniająca lekarza biegłego sądowego z zakresu ortopedii K. K. – k. 40)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wnioski zawarte w opinii głównej lekarza biegłego sądowego z zakresu (...) i opinii uzupełniającej lekarza biegłego sądowego z zakresu (...) oraz na podstawie przedstawionej dokumentacji medycznej i protokołu powypadkowego a także na podstawie zeznań odwołującej. Zgromadzone w niniejszej sprawie, ww. dowody, Sąd ocenił jako wiarygodne, bowiem są one nie tylko spójne wewnętrznie, ale i korespondują ze sobą, tworząc logiczną całość. Dlatego też stanowiły podstawę ustalonego przez Sąd stanu faktycznego w niniejszej sprawie. W szczególności Sąd przyjął za podstawę swojego orzekania opinię biegłego lekarza specjalisty ortopedy traumatologa K. K., gdyż jest to opinia najdalej idąca, a także jest to opinia zajmująca się głównym, rozpoznanym u odwołującej schorzeniem.

Mając na względzie całokształt wszystkich wyjaśnionych okoliczności związanych z ustaleniem procentowego uszczerbku na zdrowiu i przyczyny zewnętrznej Sąd nie widział podstaw do rozszerzenia materiału dowodowego. Sąd postanowił na podstawie art. 235(2) § 1 pkt 5 k.p.c. pominąć wniosek organu rentowego o dopuszczenie dowodu z opinii lekarza medycyny pracy. Tym bardziej, że ubezpieczona leczyła się u ortopedy i z takiej specjalności wypowiadał się w niniejszej sprawie biegły sądowy. Nie można też skutecznie wnioskować o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego jedynie na tej podstawie, że dotychczasowa opinia jest niekorzystna dla strony. Stanowisko to jest uzasadnione utrwalonym już orzecznictwem sądowym. Przykładowo można wskazać w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011r. (I ACa 316/11 LEX nr 1095795) zgodnie z którym, niedopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego jest prawidłowe w sytuacji, jeżeli opinia nie odpowiada oczekiwaniom strony i nie zgłasza ona żadnych merytorycznych uwag do opinii. Samo stwierdzenie strony, że się z nią nie zgadza, nie oznacza, że opinia jest wadliwa. Podobnej treści jest również teza 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2009r. (V ACa 139/09 LEX nr 551993) zgodnie z którą, o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co winno skutkować jego pominięciem.

Sąd zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej jej prawo do jednorazowego odszkodowania za wypadek z dnia 1 marca 2023 roku, gdyż zdaniem organu rentowego nie spełnia on warunków definicji wypadku określonego w art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytuły wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Brak jest bowiem – zdaniem organu rentowego – tzw. przyczyny zewnętrznej zdarzenia.

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytuły wypadków przy pracy i chorób zawodowych stanowi, że za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

1)  podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;

2)  podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;

3)  w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Zatem kwestią sporną w tej sprawie jest tylko to, czy zdarzenie z dnia 1 marca 2023 roku jest spowodowane przyczyną zewnętrzną.

Podstawowe znaczenie w kwestii wykładni pojęcia przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy ma uchwała Składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z 11 lutego 1963 r., II PO 15/62 (OSNCP z. 10/1963, poz. 215), w której stwierdzono, że przyczyną sprawczą - zewnętrzną - zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny, zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. Taką przyczyną może być również praca i czynność samego poszkodowanego (np. odruch), nadmierny wysiłek pracownika, za który u człowieka dotkniętego schorzeniem samoistnym może być uważana praca wykonywana jako codzienne zadanie w warunkach normalnych, gdyż nadmierność wysiłku pracownika powinna być oceniana przy uwzględnianiu jego aktualnego zdrowia i sprawności ustroju. Przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, maszyna, siły przyrody, ale także praca i czynności samego poszkodowanego (np. potknięcie się, niefortunny odruch). Uznaje się za wypadek przy pracy upadek pracownika na skutek utraty przytomności wynikającej ze skłonności do omdleń, gdy doznanie urazu następuje wskutek uderzenia o twarde podłoże lub upadku z wysokości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 1977 r., III PRN 47/76, (...) 1977 nr 1, s. 44 oraz z dnia 14 września 1977 r., III PRN 30/77, Służba (...) 1978 nr 2, s. 34). W takich przypadkach przyczyną sprawczą doznanych uszkodzeń ciała pracownika jest nie tylko sam atak choroby powodujący utratę przytomności, lecz czynnik zewnętrzny, którego wystąpienie powoduje uraz. W każdym razie może to być - powodujące uszkodzenie ciała - działanie sił przyrody, narzędzi pracy, maszyn, spadającego przedmiotu; czy innej osoby, jak również zawiniona lub mimowolna czynność samego poszkodowanego (np. potknięcie się, odruch, upadek - nawet na gładkiej powierzchni), byleby nie zachodziły podstawy do stwierdzenia, że wypadek został spowodowany wyłącznie schorzeniem tkwiącym w organizmie pracownika, łączącym się choćby ze skłonnością do omdleń lub zakłóceń równowagi (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r., zasada prawna, III PO 15/62, OSNCP 1963 Nr 10, poz. 215 oraz wyroki z dnia 16 czerwca 1980 r., III PR 33/80, (...) i z dnia 28 kwietnia 2005 r., I UK 257/04).

Wymaganie, aby uraz został spowodowany czynnikiem zewnętrznym, wskazuje na konieczność związku przyczynowego między urazem i czynnikiem pochodzącym spoza organizmu poszkodowanego, przy czym czynnik ten ma zadziałać w ramach nagłego zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną.

Element definicji wypadku przy pracy, wiążący wypadek (zdarzenie) z przyczyną zewnętrzną, rozumiany jest jako czynnik działający z zewnątrz, tak by skutek nie był wyłącznie rezultatem zadziałania przyczyn wewnętrznych, rozumianych zawsze jako znajdujące się wewnątrz organizmu pracownika (samoistne schorzenia). Pojęciem tym nie obejmuje się cech poszkodowanego, stanowiących wewnętrzną przyczynę szkody na osobie, pochodzącą od jednostki, która wypadkiem została dotknięta, określanych jako podatność na zachorowanie lub istnienie samoistnego schorzenia (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1958 r., 3 CR 1230/58, PiP 1960, z. 12, s. (...) oraz wyroki z dnia 9 lipca 1962 r., I CR 54/62, OSNCP 1963 Nr 12, poz. 262 i z dnia 16 grudnia 2004 r., II UK 83/04, OSNP 2005 Nr 14, poz. 215).

W wyroku z dnia 4 marca 2013 r., I UK 505/12 (opubl. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rok 2014, Nr 2, poz. 27, str. 86) Sąd Najwyższy stwierdził, że śmierć pracownika podczas wykonywania w czasie pracy zwykłych czynności, wskutek urazów doznanych wskutek upadku z wysokości spowodowanego atakiem padaczki jest wypadkiem przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Sąd Najwyższy w orzecznictwie zwracał także uwagę, że uszkodzenie ciała - w sytuacji, gdy nastąpiło na tle stwierdzonych u pracownika schorzeń samoistnych - nie wyłącza samo przez się możliwości uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, jeżeli w stanie faktycznym ujawniłyby się przyczyny o charakterze zewnętrznym, z którymi określony skutek pozostaje w związku, np. potknięcie się chorego pracownika o nierówności chodnika (wyrok z dnia 24 października 1978 r., III URN 26/78, OSNCP 1979 Nr 6, poz. 128, NP 1981 nr 3, s. 155).

Nawet, gdy źródłem nagłego zdarzenia była choroba, to należy uwzględnić przyczynę dodatkową, zewnętrzną, pochodzącą ze sfery zagrożenia pracą i przyjąć, że ta właśnie przyczyna spowodowała uraz. Według tej reguły uznaje się za wypadek przy pracy upadek pracownika na skutek utraty przytomności wynikającej ze skłonności do omdleń, gdy doznanie urazu następuje wskutek uderzenia o twarde podłoże lub upadku z wysokości (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 1977 r., III PRN 47/76, (...) 1977 nr 1, s. 44 oraz z dnia 14 września 1977 r., III PRN 30/77, Służba (...) 1978 nr 2, s. 34). W takich przypadkach przyczyną sprawczą doznanych uszkodzeń ciała pracownika jest nie tylko sam atak choroby powodujący utratę przytomności, lecz czynnik zewnętrzny, którego wystąpienie powoduje uraz. Taką wykładnię przyjmuje Sąd Najwyższy, kwalifikując jako wypadek przy pracy (w drodze do/z pracy) uderzenie poruszającym się samochodem w przeszkodę. Wystarczające do przyjęcia, że w danym przypadku zaistniała przyczyna zewnętrzna jest ustalenie, że uraz powstał na skutek zjechania pojazdu z drogi i uderzenia w betonowy przepust, choć przyczyną zdarzenia było zasłabnięcie bądź zaśnięcie kierowcy (por. uzasadnienie wyroku z dnia 27 kwietnia 2009 r., I UK 336/08, Monitor Prawa Pracy 2009 nr 8, s. 439). Wypadek wskutek poślizgu samochodu jest spowodowany przyczyną zewnętrzną, a fakt, że doszło do niego wyłącznie na skutek nadmiernej prędkości i nieostrożności poszkodowanego pracownika może mieć jedynie wpływ na zakres uprawnień odszkodowawczych (wyroki z 18 lutego 1998 r., II UKN 529/97, OSNAPiUS 1999/4/144). Nieostrożność kierowcy samochodu i popełnione przez niego błędy w czasie jazdy nie mają znaczenia dla oceny, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy, jeżeli miało charakter nagły i pozostawało w związku z wykonywaną pracą (wyrok z 15 maja 2001 r., II UKN 392/00, OSNP 2003/2/46).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy sądowej należy stwierdzić, że odpowiadając na pytanie Sądu – czy skutki/konsekwencje zdarzenia z dnia 1 marca 2023 roku wskazują na to, że było to wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie – biegły z zakresu ortopedii i traumatologii K. K. podkreślił, że uszkodzenie struktur wewnątrzstawowych lewego kolana ubezpieczonej nie mogło być wywołane przyczyną wewnętrzną tkwiącą w organizmie. Było wywołane przyczyną zewnętrzną. Zgodnie z tym co ustalił zespół powypadkowy, przyczyną urazu było nieodpowiednie postawienie stopy, co w połączeniu z ruchem ciała spowodowało większe obciążenie kolana i w konsekwencji jego uraz. Biegły wskazał, że brak jest dowodów, że uszkodzenia wewnątrzstawowe lewego stawu kolanowego istniały przed wypadkiem z dnia 1 marca 2023 roku, a w dniu 1 marca 2023 roku pojawiły się tylko dolegliwości bólowe z tym związane. Odwołująca doznała 12 % stałego uszczerbku na zdrowiu z powodu wypadku przy pracy z dnia 1 marca 2023 roku.

Sąd uznał, że opinii głównej i uzupełniającej, złożonych w przedmiotowej sprawie przez biegłego, nie można niczego zarzucić, dlatego oceniając je jako prawidłowe na ich podstawie dokonał także ww. ustaleń faktycznych. Opinia biegłego sądowego lekarza podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. - na podstawie właściwych dla jej przymiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków. Sąd może oceniać opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności, czy logiczności. Może pomijać oczywiste pomyłki, czy błędy rachunkowe. Nie może jednak nie podzielać poglądów biegłego, czy w ich miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 1990r. (I PR 148/90, OSP 1991/11/300).

Reasumując, Sąd uznał, że odwołująca ma prawo do jednorazowego odszkodowania za wypadek z dnia 1 marca 2023 roku w wysokości odpowiadającej 12 % stałego uszczerbku na zdrowiu i w tym zakresie zmienił zaskarżoną decyzję.

Biorąc pod uwagę dokonane powyżej ustalenia i przeprowadzone rozważania Sąd na mocy ww. przepisów oraz art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w W. z dnia 26 lutego 2024 roku, znak (...) i przyznał odwołującej K. O. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku z dnia 1 marca 2023 roku w wysokości 12% stałego uszczerbku na zdrowiu.